Parfum, een geliefd luxeproduct en een bron van zintuiglijk genot, bestaat al duizenden jaren. Hoe vreemd het ook klinkt, parfums bestaan al minstens 5.000 jaar. Het gebruik van parfum is terug te voeren op de hiërogliefen in Egyptische graven, waarop te zien is hoe de oude Egyptenaren en Mesopotamiërs vanaf 3.000 v.Chr. parfum maakten. De Sumeriërs, een beschaving in Mesopotamië, begonnen met de handel in parfums, waardoor geuren in Egypte nog populairder werden. Het is geen verrassing dat de Egyptenaren de grootste verbruikers van parfum bleken te zijn. Je zou zelfs kunnen stellen dat zij de weg hebben geëffend voor het moderne parfum.
Hoe maakten de oude Egyptenaren parfum?
Volgens de beschikbare historische bronnen begonnen Egyptische priesters aromatische harsen te gebruiken om de geur van offergaven zoeter en aantrekkelijker te maken. Ze geloofden dat het branden van wierook de goden blij maakte. Al snel merkten de Egyptenaren dat geur in alle aspecten van hun leven doordrong. Voor hun handgemaakte parfums hadden ze verschillende planten, bloemen en stukjes hout nodig, in combinatie met vetten of oliën. Lijnzaad-, moringa-, sesam- en ricinusolie waren veelgebruikte ingrediënten in hun parfums. Om hun ambacht verder te perfectioneren, gebruikten sommigen amandelextracten en olijfolie in hun parfums om de kwaliteit en de intensiteit van hun creaties te verhogen. Harsen zoals terpentijn en benzoë komen voor in de geuren. De oude Egyptenaren gebruikten een techniek genaamd ‘enfleurage’ om hun parfums te maken. De kennis hierover werd mondeling doorgegeven om de methode zo exclusief mogelijk te houden.
Hoe gebruikten de oude Egyptenaren parfum voor goddelijke doeleinden?
In het begin werden parfums voornamelijk geassocieerd met een ‘mystieke’ functie. Ze waren veel te vinden in tempels, waar ze dienden als offer aan de goden. Geurende mengsels werden aangestoken om te allen tijde een geurige sfeer te behouden. Ook werden de beelden van de goden ingewreven met geurende pomade als teken van eerbetoon. Bij begrafenisrituelen in het oude Egypte werden de lichamen gebalsemd, zodat ze het eeuwige leven konden genieten. Bovendien werden Egyptische farao’s vaak met geurstoffen bijgezet. Toen archeologen deze graven aan het einde van de 19e eeuw openden, konden ze het oorspronkelijke, zoete aroma ruiken. Ook veel andere belangrijke figuren uit de Egyptische geschiedenis werden begraven met geurende oliën om ervoor te zorgen dat hun reukbehoeften altijd werden bevredigd.
Welk ander doel dienden parfums nog meer?
De oude Egyptenaren gebruikten parfum ook vanwege de therapeutische eigenschappen ervan. Megalion en Theriaque werden vaak gebruikt voor aromatherapie. De belangrijkste reden voor het gebruik van parfum was echter hun grote belangstelling voor uiterlijk en reinheid. Parfums werden vaak beschouwd als een symbool van morele zuiverheid en waren een must voor mensen met een hogere sociale status. Het parfum stond ook bekend om zijn vermogen om zowel mannen als vrouwen te verleiden. Het is zelfs bekend dat Cleopatra zich ontspande in geurende baden voordat ze zich parfumeerde met bittere amandelolie, kaneel en mirre.
Wat weten we over het legendarische Kyphi?
Kyphi,
de eerste eau de toilette, bestond uit een mengsel van 16 hoofdingrediënten, waaronder mirre, hars, wijn, honing, zoete biezen, rozijnen en jeneverbes. Kyphi
werd elke avond geofferd om de goden gunstig te stemmen. Andere populaire parfums waren onder meer Mendesian,
gemaakt van mirre en kassie, Susinum
, een mengsel van lelie, mirre en kaneel, en Rhondinium,
het liefdesparfum op basis van rozen.
Gebruiken we nog steeds de ingrediënten van de ‘oude Egyptische’ parfums?
Verrassend genoeg wel. Jasmijn, wierookhars, Nijl-lotus, mirre en lelies werden door de Egyptenaren veelvuldig in parfums gebruikt. De moderne parfumerie maakt nog steeds gebruik van deze ingrediënten. Zoals de geschiedenis herhaaldelijk heeft aangetoond, kunnen zelfs de sterkste rijken ten onder gaan. Egypte begon na 1100 v.Chr. in verval te raken, en het waren de Romeinen die een bijdrage bleven leveren aan de geschiedenis van geuren. Lees ons artikel over de Romeinse geschiedenis van parfums.
